литература

Адабиёт, 10 синф, Саъдиев С., Хамидов X., 2017.

Учебник по литературе для 10 класса на таджикском языке.

   Адабиёт неруи созандае мебошад, ки барои пешрафти ҳаёти маънавии ҷомеа, дарки худшиносии одамон, такомули донишу биниши онҳо имконият фароҳам меорад. Инсонро ба зиндаги дилгарм намуда, барояш роҳи дурусти ҳаётро нишон додан, ба саволҳои дили ӯ ҷавоб гуфтан, изтиробу ташвишро аз андешаи одамон дур кардан муҳимтарин вазифаи адабиёт ба шумор меояд. Бар ин бино адабиёти бадей дар зиндагии рӯзмарраи мо чун обу ҳаво зарур аст. Азбаски ҳаёти муқаррари дар асари бадей ба воситаи образҳо тасвир гардида, ба як санъати зебоиву нафосат табдил ёфта, боиси таваҷҷӯҳи дигарон мешавад, адабиётро ба сифати оинаи рӯзгори мардум истифода бурдан мумкин аст. Дар он ҳама бурду бохти ҷомеа бо хурдтарин ҷузъиёташ мавриди тасвиру таҳлил қарор мегирад. Яъне, паҳлуҳои мусбиву манфии зиндаги дар он инъикос меёбад ва сабабгори пайрави ба ҷиҳатҳои матлуб ва худдори аз паҳлуҳои манфи мегардад.

Qaraqalpaq ádebiyati, 10 klas, Mámbetov K., Palimbetov K., 2017.

Учебник по литературе для 10 класса на каракалпакском языке.

   «Ádebiyat» degende biz neni túsinemiz? Eger keií mánide alatugin bolsaq, baspadan slugip atirgan kitaplardní barligin ádebiyat dep túsinemiz. Al, ekinshi niánide kórkem sóz arqali dóretilgen ádebiy shigarmalardm túrleri gana ádebiyat dep túsiniledi. Adebiyat sózinin niánisi arablardní «Ádebiyat» sózinen kelip slnqqan. Túbiri «ádep», «ádep-ikramliliq» yaki «ádepnama» sózlerine jaqin. Usi táreplerine qaraganda da ádebiyat tálim-tárbiya qurali. Onin ekinshi mánisi «hasil sóz» degenge birqansha jaqm. Demek, ádebiyat bir jaginan sóz iliminin basi bolsa, ekinshi tárepten adamzatti ádep-ikramliqqa úyretetugm ilim.

Әдебиет, 10 сыныб, Сейданов Қ., Журабаев С., Бектаев А., 2017.

Учебник по литературе для 10 класса на казахском языке.

Фрагмент из книги:
Егер тарих койнауына тереңірек үңіліп, ой көзін кадасак, онда озбектер мен казактардың шығып кеду тарихы бір, түбі бір туыскан халык екендігін анык аңғара түсеміз. Сондыктан да Өзбекстан Республикасының тұңғыш Президент! И.А. Каримов: «Біз бір алып шынардың бұтактарымыз», — десе, Қазакстан Республикасының Президент! Н.Ә. Назарбаев: «...казакты өзбектен, өзбекті казактан ажыратуға болмайды», — дейді.

Edebiýt, 10 synp, Razakowa К., 2017.

Учебник по литературе для 10 класса на туркменском языке.

   Döwletimiz Özbegistanda şu wagta çenli okuw terbiýeçilik işleri türkmen dilinde alnyp barylýan mekdeplerde, degişli okuw maksatnamalary we okuw kitaplary bolsa-da, döwletimiz garaşsyzlygyny alandan soňra okuw kitaplary döwür talabyna laýyk ýazylyp başlandy.
Bu döwletimiziň we Prezidentimiziň Özbegistanda ýaşaýan beýleki halklaryň dilininiň, medenýetiniň ösmegi üçin edýän atalyk aladalarynyň biridir.
Şu pikirden ugur alyp, Özbegistan Halk Bilimi ministrligi Prezidentimiziň we Döwletimiziň alyp barýan adalatly syýasatynyň netijesinde şu wagta çenli türkmen dilinde birnäçe okuw kitaplaryny okuwçylara ýetirildi. Bu kitap hem şol kitaplaryň biri bolup, X synp okuwçylary üçin edebiýatdan okuw - hrestomatiýa kitabydyr.

Адабиёт, 7 синф, Файзуллоева З., Эшонқулов Ҷ., Кабиров М., 2017.

Учебник по литературе для 7 класса на таджикском языке.

   Донишомӯзони азиз! Шумо дар синфҳои V ва VI бо фанни адабиёт аз наздик шиносои пайдо кардед. Акнун дар синфи VII донишҳои худро таҳким бахшида, ҳамчунин аз олами бойи илми адабиёт бештар баҳра мебардоред. Адабиёти бадей дар асл хазинаи бебаҳои олами инсони аст. Хазинае, ки афкори умум, рафтори умумро бо вожаву суханҳои дилнишину дилчасп дар асоси бандубасти хоси мантиқи, бо фикру хулосаҳои мӯъҷаз дар худ ҷамъ овардааст, тавассути «Адабиёт» ба шумо пешкаш карда мешавад. Одамон адабиёти бадеиро дар шаклҳои гуногуни он офарида, ба воситаи он ҳаёти худ, муҳити ҷомеаи инсонро ба тасвир мекашанд. Маҳз адабиёт бурду бохт, дарду алам ва шодиву сурури ҳаётро дар худ таҷассум менамояд. Адабиёт, инчунин, воситаи иайвандгари рӯҳи давру замонҳои гуногун аст. Чунки инсон аз чунин офаридаҳои худ ҳамдигарро дар нуқтаҳои гуногуни рӯи Замин огоҳ намуда, бо ҳам дардошною ба шоди шарик мегардад.

Ádebiyàt, 7 klàs, Mámbetov K., Jàqsımovà G., Nietova R., 2017.

Учебник по литературе для 7 класса на каракалпакском языке.

Фрагмент из книги:
Ádebiyàt kóp jıllàr dàwàmındà úyrenilgen ádebiy miyràslàrdıń jıyıntıǵı. Sonıń ushın dà, onıń dáwirleri àrnàwlı pán sıpàtındà úyreniledi. Biz ótken sàbàqlàrdà, yàǵnıy, V—VI klàslàrdà hárbir jàzıwshı hám shàyır hàqqındà màǵlıwmàtlàr berip bàrıp, olàrdıń dóretpelerinen úzindiler oqıp, sol shıǵàrmàlàrdıń màzmunı menen qısqàshà tànısqàn edik. Lekin, ol temàlàrdà shàyır hám jàzıwshılàrdıń ómirbàyànlàrı, olàrdıń óz zàmànınà bolǵàn kózqàràslàrı, kórkem shıǵàrmàlàr àrqàlı àytqàn oylàrı tereń úyrenilmegen edi. Sebebi, bul ádebiyàt sàbàqlàrındàǵı dáslepki bàsqıshlàr bolıp, olàrdà hátte kórkem shıǵàrmànıń ózi de tolıq berilmeydi. Máselen: gúrriń, povest, romàn, poemà hám dástànlàrdàn àyırım úzindiler ǵànà qàbıl etilip, olàrdıń qàhàrmànlàrınıń tek háreketleri hàqqındàǵı túsinikler tàlàp etiletuǵın edi.

Адабият, 7 класс, Алымов Б., Муратов А., Темирова М., 2017.

Учебник по литературе для 7 класса на киргизском языке.

Фрагмент из книги:
Биз күн сайын адам баласы ойлоп тапкан, жаратып жаткан түрдүү көркөм өнөрдүн (искусствонун) чыгармалары менен кездешип жашайбыз. Эгер сүрөт корсок, аны бирөө тарткан, ага автор-сүрөтчү өзүнүн чыгармачылык күч өнөрүн жумшаган. Кино, телевидение, радио, музыка, театр - мына ушунун баарына инсандын аңсезими сариталып, анын баары адамдын оюнан, ишаракетинен жаралган. Буларда көркөмдүүлүктү берүүдө колдонулгон курулуш материалдары ар түрдүү болгондуктан да бири-биринен олуттуу айырмаланып, көркөм өнөрдүн формалары сүрот, архитектура, бедизчилик-айкелчилик, бий, музыка, кино, театр, цирк жана башка болуп жиктелет.

Edebiýat, 7 synp, Soýunowa G., Arazow I., Hydyrow S., 2017.

Учебник по литературе для 7 класса на туркменском языке.

Фрагмент из книги:
Edebiýat bu ýazuw üsti bilen, ýagny çap etmek arkaly köpçülige hödürlenýän kitaplar, ylmy işler, gazeturnallar, dürli sözlükler we şulara meňzeşlerdir. Çeper edebiýat hem şol umumy edebiýatyň bir görnüşidir. Ýöne ol ylmy edebiýatdan özboluşly tapawutlanýar.
Ylmy edebiýat hem çeper edebiýat hem durmuşy öwrenýär. Ýöne olaryň her haýsy hakykaty özüçe beýan edýär. Alym öz öwrenýän temasyny kanunlar, formulalar, düzgünler, anyk kesgitlemeler arkaly aňladýar. Ýazyjy bolsa hakykatyň, aýratynda ynsan durmuşynyň keşbini suratlandyrmak bilen adamlaryň häsiýetini ýüze çykarýar. Ýazyjynyň durmuşy söz bilen şekillendirip görkezmegine bolsa çeper obraz diýilýär. Çeper obraz dürli-dürli bolýar: adam obrazy, zat obrazy, tebigat (peýzaž) obrazy…